|
Zabytki i obiekty miastotwórcze |
|
|
|
Chociaż Bydgoszcz nie słynie z zabytków średniowiecznych, to nie znaczy to że
ich tam nie ma. Jako miasto leżące na obszarze staropolskich Kujaw w szeroko
pojętej dzielnicy wielkopolskiej posiada architekturę charakterystyczną dla
tego regionu kraju, bez budowli pokrzyżackich. Krzyżacy władali Bydgoszczą
zaledwie kilka lat i nie zdążyli tu zbudować monumentalnych budowli jak w
Chełmnie czy Toruniu. Dlatego porównywanie Bydgoszczy z tymi miastami nie jest
właściwe. W porównaniu z miastami Wielkopolski i Kujaw Bydgoszcz jest miastem
interesującym, wyróżniającym się na korzyść.
Bydgoszcz posiada kilkaset obiektów wpisanych w rejestrze zabytków, w tym
obiekty oryginalne np rozległe secesyjne śródmieście najlepiej zachowane w kraju
po Łodzi, czy zabytek sztuki inżynierskiej jakim jest kanał bydgoski ze
śluzami. Bydgoskie Stare Miasto jest oryginalnie położone bezpośrednio nad
rzeką, a staromiejską Wyspę Młyńską otaczają jazy i śluzy oraz wartko płynąca
jak górski strumień Młynówka. Tak więc na bydgoskiej Starówce znajdziemy nie
tylko piękne budowle, ale szum spiętrzonej wody, liczne nadbrzeża, barki z
kawiarniami.
W XIX w. Bydgoszcz zwano "małym Berlinem" z uwagi na podobną, nowoczesną w
ówczesnych czasach zabudowę, która była dziełem najwybitniejszych architektów.
Uroku dodaje wielość parków, dobrze utrzymywanych skwerów i nowych osiedli
miast-ogrodów jak np Sielanka zaprojektowana przez wybitnego arch. J. Stubbena.
W przeszłości Bydgoszcz była o wiele bardziej zasobna w zabytki, niż dzisiaj.
Prusacy i Niemcy zniszczyli więcej niż połowę zabytków z czasów staropolskich,
pozostawili natomiast secesyjne, neobarokowe i neogotyckie kościoły, gmachy i
całe dzielnice kamienic oraz zabytkowy stary kanał bydgoski.
Najbardziej nieodżałowane zburzone zabytki bydgoskie to:
- romański kościół pw. św. Idziego z połowy XII w
- Zamek Królewski z systemem fos
- mury miejskie z basztami i bramami
- kościół pojezuicki z początków XVII w.
- Teatr Miejski z 1896 r.
- Synagoga żydowska z XIX w.
- 2 duże ryglowe spichlerze królewskie z końca XVIII w.
- 2 ryglowe spichlerze na Rybim Rynku z końca XVIII w.
- monumentalna rzeźba i fontanna "Potop" w Parku im. Kazimierza Wielkiego
- część starego kanału bydgoskiego z 3 zabytkowymi śluzami
|