|
Działanie organizacji niepodległościowych |
|
|
|
Od początku niemieckiego panowania organizowano masowe wysiedlenia Polaków do
Generalnego Gubernatorstwa, rugowanie z mieszkań, wywożenie na roboty
przymusowe w głąb Rzeszy i do obozów koncentracyjnych. W mieście funkcjonowało
tajne nauczanie z zakresu szkoły powszechnej i średniej. Od początku 1940r.
powstawały zalążki tajnych organizacji. Do końca 1941 powstała komenda Okręgu
Pomorskiego Związku Walki Zbrojnej. Bydgoszcz była ważnym ośrodkiem podziemnego
harcerstwa. W 1942 r. powstała Konspiracyjna Szkoła Małoletnich Lotnictwa ZHP
pod dowództwem kaprala-pilota Benedykta Dąbrowskiego. W tym samym roku bydgoska
Grupa Operacyjna AK "Bałtyk" ujawniła wyrzutnię rakiet V-1 w Borach
Tucholskich oraz doświadczalnej bazy rakietowej (Luftwaffe-Versuchanstalt) w
Peenemünde na wyspie Uznam koło Szczecina, co umożliwiło jej zniszczenie przez
RAF.
Od początku gestapo w Bydgoszczy zwróciło uwagę na niepokorność bydgoszczan.
Zwłaszcza Szwederowo zyskało w oczach Niemców "bandycką" sławę. Np kreisleiter
(nadburmistrz) miasta Werner Kampe pisał: "Zostałem poinformowany przez
rozmaitych Volksdeutschów, że stan niepewności w południowej dzielnicy miasta
utrzymuje się w dużym stopniu. Szwederowo zostało mi przedstawione jako
dzielnica zbrodniarzy, w której mieszkają radykalne elementy".
W październiku 1943r. przy gestapo w Bydgoszczy utworzono specjalną komórkę do
walki z narastającym ruchem oporu, a od lutego 1944 rozpoczęto masowe
aresztowania członków Polskiej Armii Powstania oraz Pomorskiego Okręgu Armii
Krajowej. Ocenia się, że w 1944 w Bydgoszczy było ok. 5 tyś. członków AK.
Istniała podziemna Okręgowa Delegatura Rządu RP.
Liczne są przykłady sabotażu praktykowanego w niemieckich fabrykach np DAG w
Łęgnowie, Warsztatach Kolejowych czy "Muna" na Osowej Górze. Kilka obiektów w
DAG zostało zniszczonych przez wybuchy, które celowo spowodowali polscy
pracownicy przymusowi. Z kolei w 1941r. zorganizowano akcję sabotażową
grupy "Szarych Szeregów" pod dowództwem Leona Stobrawy i Józefa Wroneckiego w
Zakładach Amunicyjnych na Osowej Górze.
|