|
W Polsce wyróżniono 8 krain
przyrodniczo-leśnych. Prawie cały obszar województwa
kujawsko-pomorskiego należy do krainy Wielkopolsko-Pomorskiej.
Kraina ta obejmuje większe kompleksy
leśne: Bory Tucholskie, Puszczę Bydgoską, Lasy
Włocławsko-Gostynińskie, Bory Krajeńskie, Puszczę Notecką,
Puszczę Lubuską, Bory Zielonogórskie i rozproszone kompleksy
leśne środkowej, północnej i zachodniej Wielkopolski.
Charakteryzuje się dominacją borów
sosnowych oraz rozproszonym występowaniem buka z lasami dębowymi.
Większość tych lasów rośnie na terenach dawnego zaboru
pruskiego. Zostały one przekształcone wg ówczesnego
niemieckiego systemu gospodarki leśnej. Skutkiem jest dzisiaj duży
udział sosny i powszechne odwodnienie terenów.
W krainie Wielkopolsko–Pomorskiej na
terenie województwa kujawsko-pomorskiego wyodrębnia się 5
dzielnic przyrodniczo-leśnych :
*Borów Tucholskich (III.1),
*Pojezierza Krajeńskiego (III.2),
*Pojezierza Chełmińsko -
Dobrzyńskiego (III.3),
*Kotliny Toruńsko - Płockiej (III.5),
*Niziny Wielkopolsko - Kujawskiej
(III.7).
*Dzielnica
Borów Tucholskich jest najbardziej wysunięta na
północ i obejmuje duży obszar sandrowy na przedpolu moren
fazy pomorskiej ostatniego zlodowacenia. Powierzchnia jej nachylona
jest ku południowi i urozmaicona przez liczne zagłębienia
bezodpływowe, jeziora oraz wydmy. Lesistość dzielnicy jest bardzo
duża (54,1%), największa w Krainie.
Bory sosnowe zajmują około 90 %
powierzchni leśnej, z tego najwięcej jest Bśw (63%), Bs (16%) i
BMśw (11%)
W strefie moren występują żyźniejsze
siedliska, a w drzewostanach pojawia się buk (1,7 %) i dąb (0,7 %).
Naturalny charakter tych lasów został bardzo zmieniony
wskutek długotrwałej niewłaściwej gospodarki leśnej, polegającej
na wyrębie drzewostanów na znacznych powierzchniach i
odnawianiu ich sosną.
Lasy należące do tej dzielnicy nie
obejmują bezpośrednio okolic Bydgoszczy, stanowią natomiast jeden
z największych w Polsce kompleksów leśnych położony na
północ od miasta.
*Dzielnica
Pojezierza Krajeńskiego obejmuje lasy zgrupowane są
głównie na sandrach, w zachodniej części dzielnicy (Bory
Krajeńskie) oraz wschodniej (w Dolinie Brdy). Centralna część
dzielnicy ma charakter rolniczy. Ogólnie w lasach przeważają
siedliska borowe z drzewostanami sosnowymi (84%), z tego Bśw (53 %)
i BMśw (22%). W dzielnicy tej wyodrębniono 2 mezoregiony:
-Mezoregion
Wysoczyzny Krajeńskiej położony jest między dolinami Gwdy
i Brdy. Powierzchnia zbudowana głównie z gliny zwałowej
urozmaicona jest ona równoleżnikowymi liniami pagórów
morenowych oraz jeziorami rynnowymi.
Ciekawym miejscem jest Dębowa Góra
nad pradoliną Noteci, wznosząca się ok. 150 m ponad dolinę.
Przeważają drzewostany sosnowe (79 %), natomiast udział
drzewostanów dębowych (6 %) i bukowych (3 %) jest stosunkowo
duży. Spory jest udział siedlisk Lśw (9 %) i LMśw (11 %).
Obszar obejmuje tereny Krajny,
graniczące z Bydgoszczą od zachodu i północnego-zachodu
-Mezoregion
Doliny Brdy obejmuje wąski obszar sandrowy - dolinę Brdy,
którą niegdyś odpływały wody z sandru tucholskiego.
Współcześnie dolina jest głęboko wcięta (do 50 m), a
rzeka ma duży spadek wykorzystywany przez elektrownie wodne. Lasy
charakteryzują się udziałem głównie siedlisk borowych z
panującą sosną (94%). Borów świeżych jest 53 %, a borów
mieszanych świeżych 22 %.
Obszar obejmuje południowe skłony
Borów Tucholskich, bezpośrednie zaplecze Bydgoszczy od
północy łączące się z Puszczą Bydgoską.
*Dzielnica
Pojezierza Chełmińsko-Dobrzyńskiego obejmuje
mezoregiony:
-Mezoregion
Wysoczyzny Świeckiej położony między
doliną Brdy a doliną Wisły. Tworzy go falista równina,
zbudowana z różnych utworów morenowych, wznosząca się
do 100 m n.p.m. Urodzajne gleby wpłynęły na rozwój
rolnictwa. W lasach, pozostawionych na glebach uboższych, dominują
siedliska Bśw (52 %) i BMśw (23 %), dość znaczny jest także
udział Bs (9 %).
Obszar obejmuje kompleksy leśne na
północ od Bydgoszczy.
-Mezoregion
Kotliny Grudziądzkiej obejmuje dolinę Wisły od Fordonu do
Grudziądza. W części południowej koło Fordonu dolina jest
stosunkowo wąska i Wisła dokonuje tutaj przełomu. Natomiast w
części północnej rozszerza się tworząc kotlinę, w
obrębie której znajdują się odizolowane kępy wysoczyznowe.
Dno doliny zbudowane jest z urodzajnych mad, zajętych przez
rolnictwo. W dolinie występują też zwydmione piaski, bagna i
torfy. Lasy należą do najżyźniejszych w dzielnicy.
Charakteryzują się znaczącym udziałem siedlisk łęgowych (2%),
Lśw (14 %) i LMśw (15 %). Udział drzewostanów sosnowych (74
%) jest najmniejszy w dzielnicy. Stosunkowo dużo jest także
drzewostanów dębowych (8 %), dębowo-grabowych (1 %) i
bukowych (3 %).
Obszar obejmuje m.in. ciekawe lasy
łęgowe doliny Fordońskiej tuż obok Bydgoszczy
-Mezoregion
Wysoczyzny Dobrzyńsko – Chełmińskiej
położony jest po prawej stronie Wisły i po obu stronach dolnej
Drwęcy. Dominuje krajobraz pagórkowaty pojezierny. Ze względu
na urodzajne gleby wytworzone głównie z gliny zwałowej jest
to region rolniczy. Niewielkie kompleksy leśne charakteryzują się
siedliskami BMśw (27%) i LMśw (16%)
Obszar obejmuje tereny na
północny-wschód od Bydgoszczy na Ziemi Chełmińskiej.
-Mezoregion
Równiny Urszulewskiej – nie
obejmuje lasów bydgoskich
*Dzielnica
Kotliny Toruńsko - Płockiej jest reprezentowana przez
część pradoliny Wisły, w granicach województwa
kujawsko-pomorskiego. Dnem pradoliny płynie Wisła, a na zachodzie
Noteć i dolna Brda. Podłoże zbudowane jest głównie z
różnego rodzaju piasków rzecznych, które na
ogół uległy zwydmieniu, oraz torfów. Lasy przeważnie
sosnowe zajmują 92 % powierzchni. Charakteryzują się siedliskami
Bśw (70 %) i Bs (7 %).
Obszar obejmuje Puszczę Bydgoską na
terenie nadleśnictw: Solec Kujawski.
*Dzielnica
Niziny Wielkopolsko - Kujawskiej położona jest w
centralnej i południowej części województwa. Gleby
dzielnicy wytworzone są z utworów polodowcowych dwu
najstarszych faz ostatniego zlodowacenia. Ogólnie dzielnica ma
charakter rolniczy, lesistość jej wynosi zaledwie tylko 18 %. Lasy
są rozproszone i występują w postaci niedużych kompleksów.
Przeważają siedliska średnio żyzne; spory jest udział siedlisk
BMśw (28 %) i LMśw (17 %). Dominują wprawdzie drzewostany sosnowe
(82%), ale w porównaniu z innymi dzielnicami nieco większy
jest udział drzewostanów dębowych (7 %) i olszowych (5 %).
Wyróżnia się 3 mezoregiony
przyrodniczo-leśne:
-Mezoregion
Doliny Środkowej Noteci obejmuje wąski
odcinek pradoliny toruńsko - eberswaldzkiej, między Nakłem a
okolicami Ujścia. Przez odcinek ten przepływa Noteć. Szerokość
doliny Noteci wynosi tylko 2 - 3 km, a zbocza jej są strome i
wysokie. Gleby mezoregionu wytworzone są głównie z torfów,
mad i piasków rzecznych. Występują krajobrazy den dolinnych
i tarasów z wydmami.
-Mezoregion
Pojezierza Wielkopolskiego obejmuje on szereg wysoczyzn
morenowych pooddzielanych obniżeniami. W mezoregionie występuje
wiele jezior, z których największym jest Gopło (23,4 km2),
połączone odnogą wodną z Wartą i Notecią. W tej części
mezoregionu ze względu na urodzajne gleby (czarne ziemie kujawskie)
lasów jest mało. Z żyznymi utworami morenowymi związane są
siedliska żyźniejsze – Lśw i LMśw, których udział w
mezoregionie wynosi około 25%. Na żyźniejszych siedliskach
spotykane są drzewostany dębowe (7%).
Obszar obejmuje tereny wysoczyzny
Kujawskiej na południe od Bydgoszczy poza Puszczą Bydgoską.
-Mezoregion
Sandrów Gnieźnieńskich – nie
obejmuje lasów bydgoskich
|