Zwane także Puszczą Tucholską lub Pomorską stanowią ogromny obszar ok. 2610 km². Bory utrzymały się na najuboższych siedliskach nie nadających się na uprawy rolne. Ubogie piaszczyste gleby na sandrach, niewłaściwa gospodarka leśna w czasie zaborów, odwadnianie terenów spowodowało, ze obecnie siedliska borowe zajmują aż 98% powierzchni.

Sporo jest jezior rynnowych, oczek wodnych, a także zalewów (Koronowski, Żurski). W lasach występuje wiele reliktów roślinności z okresu borealnego. W Borach Tucholskich utworzono kilkadziesiąt rezerwatów przyrody, kilka Parków Krajobrazowych, a także Park Narodowy „Bory Tucholskie”.

Park Narodowy Borów Tucholskich wraz z otuliną, obszary parków krajobrazowych: Zaborskiego i Wdzydzkiego (województwo pomorskie) oraz Tucholskiego i Wdeckiego zostaną w bliskiej przyszłości światowym Rezerwatem Biosfery. Dotychczas w Polsce powołano 7 rezerwatów biosfery. Są to: Babiogórski Park Narodowy, Białowieski Park Narodowy, Słowiński Park Narodowy, Karkonosze, Tatry, Karpaty Wschodnie i Jezioro Łuknajno.

Bory Tucholskie swą dzisiejszą rzeźbą terenu zawdzięczają ostatniemu zlodowaceniu bałtyckiemu. W tym czasie u czoła lodowca tworzyły się pagóry moren czołowych, a na ich przedpolu powstawały rozległe sandry - równiny piaszczyste usypane przez wody roztopowe wypływające spod topniejących lodów. Dzisiejszy zasięg lasów obejmuje w przybliżeniu zasięg terenów sandrowych. Sandr Borów Tucholskich – największy powierzchniowo w Polsce - wzdłuż doliny Brdy dochodzi aż do granic Bydgoszczy obejmując północno-zachodnie dzielnice miasta. Niektóre z nich nazwami wskazują na charakter podłoża np osiedle „Piaski”.

Charakterystyczną cechą równin sandrowych są rynny polodowcowe zachowane dzięki wypełnieniu lodem obniżeń. Jeden ze szlaków rynnowych wykorzystuje rzeka Brda.

Powierzchnię sandrową urozmaicają również liczne wytopiska, czyli zagłębia powstałe po wytopionym martwym lodzie. W czasie topienia lodowiec rozpadł się na wiele brył lodowych, które wypełniając liczne nierówności terenu, zostały przysypane utworami sandrowymi. Z czasem, po ociepleniu się klimatu, wytopiły się i w ten sposób powstało wiele stosunkowo płytkich, bezdopływowych zagłębień.

W dolinie Brdy wykształciło się wiele poziomów terasowych. W licznych miejscach są one rozczłonkowane na wyspy zakolowe, świadczące o dużej aktywności rzeki. Krawędzie nadal podlegają ciągłym procesom erozyjnym, prowadzących do powstania licznych dolinek bocznych.

Rzeka Brda jest jedną z najważniejszych rzek odwadniających obszar Borów Tucholskich.

Charakteryzuje się:

-bardzo wyrównanymi stanami i przepływami wód w ciągu roku

-dużym udziałem szaty leśnej oraz naturalnych zbiorników w obrębie dorzecza (przepływa przez 72 jeziora)

-dogodnymi warunkami dla turystyki kajakowej (ranga międzynarodowa)

-dużymi spadkami oraz dobrze wykształconymi dolinami, wcinającymi się w otaczające podłoże sandrowe do 10 metrów i głębiej

-wyjątkowe walory krajobrazowe. Szczególnie interesujący jest odcinek do ujścia Bielskiej Strugi do miejscowości Piła Młyn. Rzeka płynie tu w pięknej dolinie, obramowanej wysokopiennym starodrzewem lasów liściastych. Atrakcyjność turystyczną podnoszą liczne bystrza i meandry.

Chociaż lasów bydgoskich nie zalicza się zwykle bezpośrednio do Borów Tucholskich, to kompleksy na północ i zachód od miasta, łączą się z nimi wzdłuż doliny Brdy.

Obejmują Północny Pas Rekreacyjny Bydgoszczy od Osowej Góry po Fordon. Na skłonach pradoliny znajdują się oazy liściastych grądów, buczyn, dąbrów. Z kolei na Jachcicach na dawnym poligonie panuje bór suchy, jakiego nie ma w innych stronach. W pobliżu Smukały las różnicuje się. Na bogatszych siedliskach rosną drzewa liściaste.

Rozległe obszary leśne nadleśnictwa Żołędowo, Różanna i Zamrzenica na północ od Bydgoszczy przechodzą stopniowo w południowe obszary Borów Tucholskich otaczające jezioro Koronowskie.

Nie ma tu dużych wydm charakterystycznych dla Puszczy Bydgoskiej, natomiast sporo jest śródleśnych drobnych jezior i lobeliowych oczek wodnych o krystalicznie czystej wodzie. Malowniczości krajobrazu dodaje fantastycznie rozczłonkowane jezioro Koronowskie ze schodzącymi zewsząd niemal do wody drzewami.

Ciekawe miejsca w lasach:

• Lasy bydgoskie
• Pierwotne lasy
• Typy lasów
• Dzielnice przyrodniczo-leśne w regionie
• Granice zasięgu naturalnego drzew
• Typy lasów w okolicach
• Enklawy leśne w mieście
• Kompleksy podmiejskie
• Puszcza Bydgoska
• Lasy łęgowe i grądy doliny fordońskiej
• Grądy Pradoliny Noteci i Bory Krajeńskie
• Nadleśnictwa
• Ścieżki dydaktyczne